Рабиға Сыздық

Рәбиға Сәтіғалиқызы Сыздық (17.8.1924 жылы туған. Ақтөбе облысы Ойыл ауылы) – филология ғылымдарының докторы (1972), профессор (1989). Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының академигі (2003), Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген ғылым қайраткері (1989), Сәтіғали Құтқожиннің қызы.

Еңбек жолы

  • 1940жылы Ақтөбедегі (Темір қаласы) педагогикалық училищені бітірген.
  • 1947 жылы Абай атындағы Қазақ педагогикалық институтын (Қазіргі Қазақ ұлттық педагогикалық университеті)
  • 1951 жылы Абай атындағы педагогикалық институттың аспирантурасын бітірген.
  • 1940-1994 ж.ж. мектепте мұғалім, педучилищеде оқытушы, «Мектеп» (қазір «Рауан») баспасында редактор, редакция меңгерушісі болып қызмет атқарды.
  • 1961-1967 ж.ж. А.Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институтында қазақ тілі тарихы мен диалектология бөлімінің меңгерушісі.
  • 1980-1994 ж.ж. А.Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институтының тіл мәдениеті бөлімінің меңгерушісі.
  • 1994 жылдан бастап құрметті демалыста.

Зерттеулер

Сыздық Рәбиға “Абай шығармаларының тілі” (1972) тақырыбында докторлық диссертация қорғаған. Ғылыми-зерттеу еңбектері қазақ әдеби тілінің тарихы, Абайдың поэтиккалық тілі, қазақ тілінің поэтикасы, XV – XIX ғасырлардағы ақын-жыраулар тілі, ортағасырлық жазба ескерткіштер тілінің тарихы мен лексика-грамматикалық құрылымы, текстологиясы, тарихи лексика, лингвостилистика, тіл мәдениеті салаларына арналған.

Марапаттар

  • “Қазақ әдеби тілінің тарихы” монографиясыүшін Ш.Уәлиханов атындағы сыйлығы (1995),
  • Абайдың шығармалық мұрасын зерттеген еңбектер топтамасы үшін ҚР Мемлекеттік сыйлығын (1996) алған.
  • “Құрмет белгісі” (1971), “Парасат” (2004) ордендерімен, бірнеше медальдарменмарапатталған.
  • Есімі Қазақ ССР-інің «Құрметті Алтын Кітабына» жазылды (1981),
  • Ш.Уәлиханов атындағы сыйлықтың (1995),
  • ҚР Мемлекеттік сыйлықтың (1996) лауреаты атанды..

Шығармалары

  • Қазақ тілі орфографиясы мен пунктуациясы жайында анықтағыш
  • Сөздер сөйлейді, Алматы
  • Сөз сазы
  • А.Байтұрсынов
  • Қазақ әдеби тілінің тарихы
  • Абайдың сөз өрнегі
  • Сөз құдіреті
  • Қазақ тілінің анықтағышы
  • Тілдік норма және оның қалыптасуы
  • Абай және қазақтың ұлттық әдеби тілі
  • Қ.А. Иасауи “Хикметтерінің” тілі
0 Shares